Operacje zmiany płci mogą być w naszym kraju wykonywane u osób dojrzałych, świadomych podejmowanych decyzji i ich nieodwracalności. Dużo bardziej liberalne podejście prezentowane jest za oceanem, gdzie operacjom takim poddawani są młodociani, a nawet i dzieci.

Operacja zmiany płci męskiej na żeńską polega na wykastrowaniu i wytworzeniu kobiecych zewnętrznych narządów płciowych. Od zręczności i biegłości chirurga wykonującego zabieg zależy w dużej mierze efekt końcowy plastyki tkanek, a co za tym idzie – zadowolenie osoby poddawanej zabiegowi.
Zmiana płci żeńskiej na męską wymaga wytworzenia przestrzeni, w której umieści się protezę prącia, i wykonania plastyki zewnętrznych narządów płciowych.

Osoby poddane operacjom zmiany płci muszą przyjmować hormony, by zatrzymać efekty maskulinizacji lub feminizacji. Konieczne jest też psychiczne nastawienie środowiska, w którym żyje dawny mężczyzna lub dawna kobieta oraz bezwzględnie trzeba prawnie uregulować nowy status takiej osoby.

Gorzej, jeśli operacja się udała, ale efekt nie jest taki, jak oczekiwano. Zdarza się bowiem, że były pacjent chirurga oczekiwał np. bardziej spektakularnego efektu wysmuklenia zbyt ciężkich jego zdaniem bioder, natomiast po operacji sylwetka, owszem – wymodelowana jest, ale nie uzyskało się oczekiwanej smukłości. Jeżeli efekt jest daleki od oczekiwań pacjenta, ale akceptuje on swój nowy wygląd, wtedy istnieje duża szansa na to, iż z czasem osoba ta dojdzie do emocjonalnej równowagi i będzie zadowolona z poddania się zabiegowi. Prawdziwe problemy mogą pojawić się, kiedy nowy wygląd nie jest akceptowany, albo też wystąpią powikłania, które zniweczą radość z udanej w sumie operacji. Wtedy potrzebna może być psychiczna podbudowa – pomocne na pewno okażą się spotkania z psychoterapeutą.

• krwawienia i krwotoki
• blizny i przerosty tkanek
• zakażenia
• infekcje
• uszkodzenia nerwów, ścięgien, mięśni, powięzi
• braki czucia
• paraliże, martwice skórne
• krwiaki
• chorobę zakrzepowo-zatorową
• nierówności i fałdy na skórze
• alergie na leki
• nadwrażliwość na światło i łzawienie – w przypadku plastyki powiek.

Kłopoty późniejsze wynikające z przeprowadzonego zabiegu chirurgii plastycznej mogą dotyczyć nie tylko strefy fizycznej, ale również psychiczno-emocjonalnej i hormonalnej. Przykładem może być ryzyko wystąpienia schorzeń wynikających z długoterminowego stosowania leków hormonalnych w przypadku osób, które poddały się operacji zmiany płci. W celu zatrzymania procesu maskulinizacji lub feminizacji, odpowiednio: były mężczyzna lub była kobieta otrzymują właściwe hormony płciowe. U tych osób mogą też pojawić się przetoki lub zwężenia cewki moczowej.

Kłopoty emocjonalne po przeprowadzonym zabiegu mogą pojawić się jako reakcja na niezadowolenie z osiągniętego efektu, sfrustrowanie ograniczeniami, które powstały z powodu np. powikłań pozabiegowych, czy też jako skutek odrzucenia przez środowisko lub nieakceptowania zmiany wyglądu przez członków rodziny czy najbliższe otoczenie.

Wskazaniami medycznymi do przeprowadzenia operacji plastycznych u dzieci są wady wrodzone: kończyn, przegrody nosowej, podniebienia. U maluchów wykonywane są zabiegi korekty przegrody nosowej czy rozszczepu podniebienia. W przypadku niektórych dzieci z wielkimi wadami operacje przeprowadzane są okresowo, by otrzymać jak najlepszy efekt kosmetyczny (dziecko przecież rośnie) i zapewnić optymalną funkcjonalność obszaru będącego przedmiotem interwencji chirurgicznej. Niewykonanie tych zabiegów oznacza skazanie dziecka na pasmo cierpień fizycznych i psychicznych.
Chłopców poddaje się w razie konieczności operacji usuwania stulejki, czyli wrodzonego lub nabytego zwężenia ujścia napletka prącia. Zabiegi wykonywane są tradycyjnie lub laserowo z połączeniem plastyki operowanych tkanek. Również przeważnie u kilkuletnich chłopców przeprowadza się zabiegi plastyki likwidujące odstające uszy.

Wskazaniem do natychmiastowego działania chirurga plastycznego jest sytuacja losowa: poparzenie albo pogryzienie. Zabiegi w takich przepadkach obejmują odtwarzanie utraconych, okaleczonych albo zniekształconych fragmentów ciała (nosy, uszy, policzki, kończyny, brzuch), lub przeszczepy poparzonych fragmentów skóry.

Ginekomastia to nadmierny rozrost tkanki gruczołów sutkowych u mężczyzn. W niektórych przypadkach przerost ten jest na tyle duży, że staje się dla mężczyzny krępujący, a nawet może stać się przyczyną kompleksów u panów. Chirurgia plastyczna oferuje proste i dyskretne rozwiązanie: usunięcie nadmiaru niechcianej tkanki. Metodę usuwania przerośniętej tkanki dobiera się w zależności od tego, jakie tworzą ją komórki. Jeśli to tkanka o charakterze tłuszczowym – stosowana jest liposukcja, czyli zabieg odsysania tkanki tłuszczowej. Jeżeli za obfitość kształtów męskich piersi odpowiada tkanka gruczołowa, przeprowadza się operację usuwania jej nadmiaru.

Typowo „męską” operacją plastyczną jest też zmiana płci. Pierwotnie mężczyzna, docelowo kobieta – taka transformacja wymaga przeprowadzenia nie jednej, ale w niektórych przypadkach wielu operacji plastycznych. Zabiegi te polegają na kastracji i wykonaniu przez chirurga plastyka kobiecych zewnętrznych narządów płciowych. By przemiana mężczyzny w kobietę była udana, oprócz zabiegów chirurgicznych stosowana jest dożywotnio terapia hormonalna.

• powiększanie i modelowanie piersi
• rekonstrukcja utraconej piersi
• pomniejszanie piersi
• lifting twarzy
• plastyka powiek, ust, nosa
• plastyka brzucha
• liposukcja i modelowanie pośladków oraz ud
• zmiana płci.

Powyżej wymienione zabiegi podejmowane są głównie w celach estetycznych – decyduje się na nie przeważnie kobieta, która chce walczyć z upływającym czasem, pani, która chce się pozbyć nieestetycznych pozostałości po urazie, wypadku, lub też kobieta zwyczajnie niezadowolona z wielkości swoich piersi.

Chirurg plastyk, zanim skieruje na zabieg, powinien poważnie porozmawiać z pacjentką, by poznać motywy, które skłoniły ją do podjęcia decyzji o korekcie czy wymodelowaniu określonej części ciała lub twarzy. Kiedy okaże się, że mniemanie potencjalnej pacjentki o sobie zdecydowanie odbiega od opinii ogółu, a pomimo tego kobieta uparcie chce się poddać operacji, choć nie pozwalają na to jej warunki zdrowotne, a zabieg mógłby okazać się nie tyle zbędny, co przede wszystkim szkodliwy dla zdrowia konkretnej osoby, chirurg plastyk musi wykazać się taktem i dobrym psychologicznym podejściem do pacjentki.

• uzyskanie poprawy wyglądu twarzy lub ciała u osób, które uległy wypadkowi lub przeżyły uraz;
• leczenie wad wrodzonych – dotyczy to szczególnie operacji zniekształconych kończyn oraz plastyki nosa;
• przywracanie akceptowalnego wyglądu twarzy lub ciała u osób, u których choroba nowotworowa wywołała zniekształcenia albo ubytki i zaniki tkanek czy organów lub u których proces chorobowy był na tyle poważny, ze trzeba było przeprowadzić operację okaleczającą, by ratować życie.

Chirurgia estetyczna z kolei to dziedzina medycyny zajmująca się:

• przywracaniem właściwych proporcji ciała
• modelowaniem sylwetki
• liftingiem
• usuwaniem nadmiaru tkanki tłuszczowej.

Szczególnym rodzajem operacji są te podejmowane w celu zmiany płci.

W niektórych sytuacjach zabiegi przeprowadzane przez chirurgów plastyków podejmowane są w celach nie tylko leczniczych, ale również estetycznych. Tak jest w przypadku wykonywana przeszczepów skóry u osób oparzonych. Niedawno zaś lekarze odnieśli szczególnie spektakularny sukces w leczeniu i jednocześnie w przywracaniu estetycznego wyglądu twarzy – wystarczy przypomnieć sobie kobietę, która na skutek wystrzału oddanego do niej z bardzo bliska, straciła de facto twarz. Chirurdzy plastycy, którzy operowali kobietę, przeprowadzili zabieg ze względów leczniczych – by przywrócić funkcjonalność uszkodzonym rejonom twarzy, oraz z powodów czysto estetycznych – by nadać zniekształconym rysom miły wygląd.

Chirurgia plastyczna oraz estetyczna mają swoje korzenie daleko w przeszłości – już trzy tysiące lat temu podejmowane były pierwsze próby zmiany wyglądu twarzy. Dotyczyły one przywracania nosów odciętych w ramach kary za kradzież. W odniesieniu do tego przykładu można mówić o aspekcie estetycznym tego typu zabiegów. Wtedy jednak osoby zgłaszające się do ówczesnych medyków nie myślały jedynie o tym, by przywrócenie nosa przydało im uroku osobistego, lecz by zatuszowało jawny dowód na prowadzenie życia niezgodnie z obowiązującym prawem. Dopiero rosnąca świadomość ludzi i ich wymagania względem własnego wyglądu spowodowały, że w dobrze już działającej chirurgii plastycznej wyodrębnił się dział związany z zabiegami dotyczącymi jedynie estetyki wyglądu ciała oraz twarzy.

Uwaga! Liposukcję powinien przeprowadzać wykwalifikowany specjalista. Korzystanie z usług osób, które nie posiadają wymaganych certyfikatów, niesie ryzyko oszpecenia ciała, zakażenia lub wystąpienia powikłań. Zabiegu nie powinno się przeprowadzać u osób z nieustabilizowanym stanem zdrowia, chorujących na cukrzycę, zaburzenia krzepnięcia krwi, miażdżycę, ani u osób, którym dokuczają żylaki czy choroby skórne.